Toon items op tag: Nederlandse Taal en Cultuur

Niki RyssaertDe eerste aanblik die ik van Madrid kreeg, waren enkele dikke regendruppels tegen het raampje van het vliegtuig. Gelukkig schrikt een beetje regen een echte Belgische niet af. Na een lange rit in het, toen nog, doolhof van de Madrileense metro klopte ik aan bij de organisatie HelpMadrid, waar ik de sleutel van mijn kamer kreeg. Onder de grijze wolken repte ik me naar mijn warme kamertje, waar ik me eindelijk kon installeren en tot rust komen. Tot dat moment heb ik enkel met de dame van HelpMadrid en een Belgische vriendin, die ook in Madrid verblijft, gepraat. Het was pas de, inmiddels zonnige, dag daarop dat ik besefte dat een niet-Spaanssprekende studente hier op weinig begrip kan rekenen.
Vol goede moed liep in het toeristische centrum binnen om een plattegrond van de stad en van het metrostelsel en na enig getuur op deze kaarten, vond ik de weg naar de metrohalte 'Ciudad Universitaria'. 'Dat was simpel', dacht ik, tot ik de metrohalte verliet en terecht kwam in een stad van universiteitsfaculteiten die wel drie keer zo groot is als het Vlaamse boerendorpje waarin ik woon. 'Geen probleem, ik wandel hier even een gebouw binnen en ga gewoon vragen waar ik moet zijn.' Was het maar zo eenvoudig... Helaas had ik maar een deeltje van de naam van mijn mentor onthouden en bleek dat 'María Gonzalez' één van de meest voorkomende namen in Spanje is. Komt daar nog bij dat mijn zoektocht naar een Engelssprekende conciërge mij doorheen drie faculteiten heeft geleid. Ik vind het moeilijk te begrijpen dat een stad zo groot en zo toeristisch als Madrid, zo weinig Engelssprekende inwoners heeft.
Uiteindelijk vond ik mevrouw María José Calvo Gonzalez en zelfs op tijd! De ontvangst was hartelijk en de rompslomp die aan deze ontmoeting vooraf ging, was snel vergeten. Ik woonde meteen een Nederlandse les bij en leerde de studenten snel kennen. Ik kon zelfs mijn steentje bijdragen door de gedichten die ze zouden voorlezen in te spreken in hun dictafoon, zodat ze thuis konden oefenen. De meeste studenten spraken ook Engels, wat de communicatie mogelijk maakte.
Intussen zijn we een aantal weken verder en geef ik twee van deze studenten intensieve bijles Nederlands. Ik moet hen klaarstomen voor de zomercursus MediterraNed. Een uitdagende, maar leuke opdracht met twee heel gemotiveerde studenten. Mijn Spaans is intussen ook al wat beter geworden, si si! Het is een taal waarin voor mij heel veel woorden herkenbaar zijn uit andere talen zoals Latijn, Frans en zelfs Nederlands dus begrijpen gaat al behoorlijk vlot, de zinsbouw en grammatica echter zijn nog steeds één groot mysterie, dus laat ik het praten nog maar aan anderen over.
Niet alleen de stage is voor mij een opwindende ervaring, dit is voor mij ook de eerste keer dat ik alleen woon en ook dat is een echt avontuur, zeker in een stad zoals Madrid. Een stad die zo groot en veelzijdig is, dat ze je elke dag verbaast. Een stad waarin iedereen een plekje vindt om zich thuis te voelen en waarin iedereen welkom is, al spreek je best toch wel al een woordje Spaans. ;) Het is intussen bijna mijn laatste week in deze metropool, maar ik ben nog lang niet uitgekeken en kom zeker nog terug!

 

Gepubliceerd in MediterraNed Blog!
donderdag, 06 februari 2020 11:18

IL NOSTRO VIAGGIO A BOLOGNA

Na een niet al te lange vlucht vanuit het regenachtige Eindhoven kwamen we op donderdag zeven november 2019 aan in het minstens evenzo natte Bologna, maar dat mocht de pret uiteraard niet bederven. We namen vanaf de luchthaven van Bologna taxi’s naar ons hotel, dat dichtbij het centrum gevestigd was. Een aantal van ons kleine gezelschap bleef achter in het hotel om uit te pakken en tot rust te komen, maar anderen gingen de eerste avond snel de stad verkennen. Tevens zijn we ons avontuur in Italië die avond goed begonnen met een apericena met Chiara en Sofie, twee studenten van onze opleiding die reeds in de stad verbleven. Na het eten is één groep eropuit getrokken om een goede borrelplek te vinden en is het restant van ons nederige clubje in het hotel gebleven om uit te rusten en alvast te werken aan de presentaties van de dag erna; een bezoek aan de universiteit van Bologna stond namelijk op het programma.

            De meesten van ons waren de volgende dag vroeg uit de veren – een deel moest echter nog uitrusten van de avond/ nacht in club Millenium. Het ontbijt bij Cartola was een goed begin van de dag. Aangekomen op de universiteit werden we warm onthaald door docent Marco Prandoni en de studenten Nederlands. Het was hartverwarmend om te zien dat deze studenten net zoveel passie hadden voor de Nederlandse cultuur als dat wij hebben voor de Italiaanse cultuur. De presentatie die de (Italiaanse) studenten Nederlands over het vertalen van Nederlandse zinnen naar het Italiaans gaven was erg leerzaam, het gaf namelijk nieuwe inzichten over hoe Italianen kijken naar de Nederlandse taal, maar ook hoe de Nederlandse studenten veel kleine overéénkomsten en verschillen ten opzichte van de Italiaanse niet beseffen. Nadat de Nederlandse delegatie haar presentatie over het prachtige Leiden afgerond had, was het tijd voor een verrassing: wij mochten kennismaken met de universiteit (en haar doolhofachtige faculteit geesteswetenschappen) door middel van een heuse speurtocht, die tevens goed dienstdeed als kans om nog eens (Italiaans) te praten met de studenten die wij eerder die dag middels een speeddate hadden leren kennen. Na de speurtocht hebben we een gezellige lunch gehad met overheerlijke Italiaanse hapjes, georganiseerd door de faculteit/ dipartimento.

            Een woord over deze leerzame dag van student-assistent Sofie, die momenteel studeert aan de universiteit van Bologna: “Als student-assistent van het departement van Nederlandse taal en cultuur in Bologna heb ik samen met het bestuur van studievereniging Le Tre Corone (van de studie Italiaanse taal en cultuur in Leiden) en de studenten Nederlands in Bologna de taak op me genomen om een tweede ontmoeting te organiseren tussen de studenten uit Leiden en Bologna. Dit na het succes van de eerste ontmoeting in 2017. In de weken voorafgaand aan de studiereis heb ik onder andere met de studenten van het eerste en tweede jaar nagedacht over een leuke activiteit. Na vele ideeën, hebben de studenten ervoor gekozen een presentatie over Bologna te geven (zowel in het Nederlands als Italiaans) en daarna een speurtocht door het gebouw te organiseren. Door het bestuur van Le Tre Corone werd ook een presentatie gehouden over zowel Leiden en de universiteit als de studievereniging zelf. Na een zeer leuke ochtend waarin we elkaar al een beetje beter hebben leren kennen, werd er een heerlijke lunch georganiseerd vanuit het departement. Daar hadden we de tijd om elkaar nog beter te leren kennen en onze passies en ideeën over Nederland en Italië te delen. Al met al vond ik het wederom een hele geslaagde dag. Ik ben trots op wat de studenten hebben voorbereid en ik hoop dat er van beide kanten een beter idee is ontstaan over de steden en universiteiten. Ik hoop dat deze traditie wordt voortgezet en hoop dat de studenten zijn geïnspireerd tot een bezoek of eventuele Erasmus uitwisseling in Leiden of Bologna.  Daarnaast uiteraard hartelijk dank aan het departement van Nederlands in Bologna voor het feit dat zij weer zo gastvrij waren de studenten uit Leiden te ontvangen.”

Op zaterdagochtend leek de Via dell'Indipendenza veranderd in een heuse straatmarkt. Deze was namelijk afgesloten en derhalve konden we koffie drinken en ontbijten midden op de weg, er ontstond een ontspannende en gezellige sfeer, alleen maar verbeterd door de heerlijke Italiaanse koffie met een rijkelijk gevulde brioche. We hebben verder een aangename zonnige middag gehad in Bologna. We hebben de grootste bezienswaardigheden van Bologna bezocht, zoals het MEUS (een museum over de geschiedenis van de student), Pinacoteca en de Toren van Bologna. Onze studiereis hebben we heerlijk afgesloten in het restaurant San Pietro, waar we de ‘verjaardag’ van Vera hebben gevierd. We willen het dipartimento erg bedanken dat wij de mogelijkheid hebben gekregen om een dag met hen door te brengen. Jullie zijn uiteraard van harte welkom om ons in Leiden te bezoeken!

Gepubliceerd in MediterraNed Blog!

Van februari tot en met juni 2016 ben ik als student-assistent werkzaam geweest op de Escuela Oficial de Idiomas (EOI) in Madrid. De stage was niet alleen een leerzame afwisseling op mijn studie Taal- en cultuurstudies aan de Universiteit van Utrecht, het heeft ook mijn ogen geopend voor mijn verdere (studie)loopbaan. In mijn studie combineer ik taalkunde en de Spaanse taal waarin ik me vooral specialiseer in tweedetaalverwerving. Daarom voelde ik me bij de EOI als een vis in het water.

De stage bestond uit verschillende werkzaamheden zoals het organiseren van conversatielessen, gastlessen, examentraining en het uitbreiden van lesmateriaal. De conversatieles is een informele manier voor studenten om hun Nederlands te oefenen en te verbeteren, met een focus op de uitspraak. Ik verbaasde mij over de grote interesse van de Spanjaarden in de Nederlandse taal. De 37 studenten tussen de 15 en 75 jaar die naar de conversatielessen zijn gekomen hadden allen andere motivaties om de Nederlandse taal te leren. Dat daagde mij uit om voor iedereen de conversatieles zo in te richten dat het beste in de student naar boven zou komen.

Niet alleen probeerde ik de studenten zoveel mogelijk te vertellen over de Nederlandse taal, ook kwam er een stukje cultuur bij kijken. Zo heb ik gastlessen gegeven over het studentenleven in Nederland en België en hebben we samen gekeken naar overeenkomsten en verschillen met het studentenleven in Spanje. Op die manier heb ik daarom op mijn beurt meer geleerd over de Spaanse taal en cultuur. Daarnaast konden sommige studenten niet buiten de reguliere lestijd naar de conversatielessen komen waardoor ik hen zag op tijden die hen beter uitkwamen. Daardoor werd ik wegwijzer in Madrid door de ogen van de Spanjaard.

Ik heb meer geleerd in mijn stage dan slechts het toepassen van wat ik tot dan toe had geleerd over tweedetaalverwerving. Ik heb het ook niet over het geven van examentraining, het maken van foutenanalyses en ontwikkelen van lesmateriaal. Ik heb me gerealiseerd dat ik het lesgeven ontzettend leuk vind. De studenten hebben mij, en nu nog steeds, geënthousiasmeerd en daarnaast ben ik geïnspireerd geraakt door de docenten Nederlands in Zuid-Europa die ik heb gesproken op het congres van MediterraNed in Salamanca (9-12 maart 2016). Dropjes zijn inmiddels ook in het buitenland te koop, dus niets houdt mij nu nog tegen om me in de toekomst hopelijk bij jullie aan te sluiten.

Gepubliceerd in MediterraNed Blog!

Vijf maanden geleden kwam ik vol nieuwsgierigheid aan in Madrid. De vorige drie jaren in mijn bachelor had ik al zo veel kennis opgedaan over de Spaanse cultuur en literatuur, en eindelijk was het zover: ik zou me mogen onderdompelen in de Spaanse wereld die ik enkel in theorie kende. Als bachelorproef deed ik onderzoek naar Maruja Mallo en Concha Méndez, twee sterke Madrileense vrouwen die doorheen het onderzoek veel verwondering voor me opriepen. Mede daardoor was ik zo benieuwd om de stad van hun origine te leren kennen.

Eenmaal aangekomen in de stad, was ik op zoek naar een leerkrachtenpositie om de onderwijswereld beter te leren kennen. In de zomer had ik voor het eerst geproefd van het leerkrachtenleven als begeleider op een Engels kamp, en dit wou ik graag verder zetten in de tweede taal tot mijn interesse: het Spaans. Toen ik het mailtje van María in mijn inbox vond, kon mijn geluk niet op. Dit was het lot! Met veel enthousiasme ging ik meteen in op de aangeboden positie. Toen wist ik nog niet dat ik hierdoor de andere kant van het student-zijn ging leren kennen: het aanleren van leerstof aan anderen.

De job was heel variërend, wat elke week een nieuwe ervaring maakte. Ik had verschillende verantwoordelijkheden. Ten eerste mocht ik zelf een mondelinge les van een uurtje per week organiseren, waarin ik een ‘cultureel kwartiertje’ verwerkte, waarbij elke week een nieuw thema aan bod kwam. Het was heel fijn om te zien hoe de studenten elke week een beetje meer te weten kwamen over mijn thuisland en ook veel interessevragen stelden. In november organiseerden María en ik een kleine uitstap naar een expositie over Magritte, waar de studenten rechtstreeks in contact kwamen met een belangrijk deel van de Belgische cultuur. Het was mooi om te zien hoe ze concepten die ze in de les hadden geleerd in de praktijk konden omzetten door de rechtstreekse ervaring in het museum. Verder had ik de mogelijkheid om lescolleges van Mediterraned mee te volgen, die me een nieuw licht boden op concepten waar ik al mee in aanraking was gekomen, maar nu kreeg ik ook de gelegenheid om er zelf over te schrijven. Als laatste was er gevraagd om de sociale media te verzorgen. Dit was een heel nieuwe ervaring voor mij, maar langzaamaan heb ik nieuwe dingen geleerd die ik anders nooit had geweten.

In het algemeen ben ik heel dankbaar dat ik deze gelegenheid heb gekregen om meer ervaring op te doen in het onderwijs. Niet alleen heb ik vele fantastische mensen leren kennen in Madrid door mijn Erasmuservaring (enkelen kan op de foto zien), maar ik heb door deze mooie job ook een andere kant van het onderwijs op de universiteit mogen ervaren die me nauw aan het hart ligt. Het was een heerlijk gevoel om de studenten te zien groeien in hun taalvaardigheden en om hun interesse te zien toenemen in het Nederlands. Ik wil deze gelegenheid ook graag benutten om María en mijn lieve studentjes te bedanken om me zo’n leerrijke Erasmus te bezorgen, ik heb minstens evenveel geleerd van jullie als jullie van mij!

Hieronder vind je nog een link terug naar het laatste verslag van de lescolleges van Mediterraned:

http://mediterraned.org/index.php/activiteiten/339-verslag-van-de-digitale-lezing-met-patrick-roca-10-december-2021

Aline Van Haver

Student-assistent Nederlands aan de Complutense Universiteit Madrid, september 2021-januari 2022

Studente aan de KU-Leuven (België)

Gepubliceerd in MediterraNed Blog!
maandag, 17 juli 2017 16:01

Een ervaring rijker als student-assistent


Ruim twaalf weken geleden begon ik als student-assistent aan de Complutense universiteit te Madrid. Toentertijd wist ik totaal niet wat ik zou mogen en überhaupt kunnen doen. Iedere week werd er een nieuw thema uit het boek behandeld. Van daaruit kon ik zelf een presentatie of opbouw maken dat ik zou gebruiken tijdens de conversatieles.
Daar heb ik altijd geprobeerd zo dicht mogelijk bij de realiteit te blijven. Hoe spreken wij Nederlanders daadwerkelijk? Lange oubollige woorden werden vervangen voor veelgebruikte woorden, veelgemaakte fouten heb ik uitgebreid uitgelegd zodat de studenten niet dezelfde fouten maken zoals velen in Nederland wel doen.
De studenten leerden snel, waardoor ik ook wat kon vertellen over de cultuur en gewoonten. Dumpert.nl is een klein voorbeeld onder voornamelijk jongeren. (De dierenfilmpjes heb ik daarnaast gebruikt om dierennamen aan te leren).
Daarnaast vertelde ik ook hoe jongeren onderling lijken te verschillen met de jongeren in Madrid.
Maar ook: wat zijn de mogelijke redenen waarom Nederland in de top 5 van gelukkigste mensen ter wereld staat?
Ik heb erg veel geleerd van mijn assistentschap door middel van conversatielessen.

Daarnaast is er voor het eerst is er in april een tweedaagse informatiemiddag georganiseerd voor de Deense, Noorse en Nederlandse taal. Iets waar María Jose Calvo en ik al enige tijd van tevoren mee bezig waren om voor te bereiden. Het belangrijkst voor mij was de presentatie. Een presentatie waarmee we studenten kunnen aansporen de Nederlandse taal te leren. Ook waren er exposities te zien in de bibliotheek gedurende deze dagen. Er waren veel boeken te zien van de Nederlandse, Noorse en Deense taal en cultuur.

                

De eerste dag van de Jornadas begon met een Deense cursus in een uur, dat vervolgd werd met informatie over de Noorse taal. Er was een redelijk grote opkomst, nog meer dan ik verwachtte. Na de eerste twee interactieve uurtjes was de Nederlandse taal aan de beurt. Een informatief klein uurtje over de geschiedenis, gelijkenis met andere talen, en de reikwijdte van de Nederlandse taal buiten de Nederlandse en Belgische grens.

De dag erna was alweer de laatste dag van de Jornadas. Deze keer was de Nederlandse taal als eerst aan de beurt. Deze dag werd er een grotere focus gelegd op de literatuur. Poëzie kreeg een grote plaats. Op het laatst werd er gesproken over waarom studenten een van de drie talen zouden kunnen leren. Dit werd gedaan met behulp van ervaringen. Ook dit was erg interessant. Ook een student kwam aan bod die inmiddels een cursus Nederlands bij María Jose Calvo heeft afgerond.

Al met al waren het twee zeer geslaagde weken. Het waren naast leerzame ook ontzettend leuke weken.

Bedankt!

Gepubliceerd in MediterraNed Blog!

Tijdens het eerste semester van het vierde jaar van mijn studie Taal- en letterkunde: Engels-Spaans aan de KULeuven, ging ik op Erasmus naar de Universidad Complutense te Madrid. Aan deze universiteit, kwam ik te weten dat er zoiets bestaat als ‘student-assistent’ voor de docent Nederlands. Na even getwijfeld te hebben, besloot ik dat ik deze kans echt niet kon laten liggen.

Als student-assistent was ik verantwoordelijk voor de conversatielessen voor de studenten Nederlands. De studenten hadden nog nooit eerder Nederlands gestudeerd, dus we begonnen vanaf nul. Elke week was er een les over een ander thema: eten en drinken, kledij, de weg vragen, enz. Ook werden bepaalde aspecten van de Nederlandse en Vlaamse cultuur besproken: eetgewoontes, verjaardagen, de eindejaarsperiode, Sinterklaas, enz. Ik probeerde de studenten zo veel mogelijk zelf te laten spreken, onder andere door het voeren van dialoogjes of het stellen van vragen. Op het einde van elke lessen luisterden we meestal naar een liedje in verband met het thema van die les.
Ik vond deze studentenjob een ideale manier om zelf eens te kunnen ervaren hoe het eraan toegaat “achter de schermen” van een universiteit. Zo heb ik niet enkel les gegeven, maar ook artikels geschreven voor MediterraNed en een artikel nagekeken voor de docent Nederlands.
Een van de meest fascinerende aspecten van deze job was dat ik als buitenstaander naar mijn eigen moedertaal moest leren kijken. Ik ben altijd al enorm gefascineerd geweest door taal en door mijn studie ben ik ook veel met taal bezig. Ik studeer echter geen Nederlands, waardoor ikzelf ook veel heb bijgeleerd dit semester. Ik was zelf verbaasd over hoe vaak ik bepaalde regels moest opzoeken omdat ik ze zelf eigenlijk niet kende. De regels voor verkleinwoorden, het verbuigen van adjectieven en de woordvolgorde kon ik uiteraard allemaal zonder problemen toepassen, maar ik kon ze eigenlijk niet uitleggen.
Ook het van het culturele aspect van het lesgeven heb ik echt genoten. Elke week probeerde ik een klein stukje cultuur te incorporeren in de les. Hierdoor leerden de studenten niet alleen meer over de Vlaamse cultuur, maar ik leerde dankzij hen ook meer over de Spaanse cultuur.
Deze job heeft me ook doen beseffen dat het doceren van een taal echt geen gemakkelijke opdracht is. Ten eerste moet je de taal echt tot in de puntjes beheersen en begrijpen om ze op een duidelijke manier te kunnen overbrengen aan de studenten. Ten tweede moet je zelf ook kunnen aanvoelen wat de noden zijn van de klas en van de individuele studenten. Soms merkte ik dat bepaalde aspecten toch moeilijker bleken dan gedacht; zo probeerde ik bijna elke week heel kort de getallen en de uitspraak te herhalen. Ook leert niet iedereen op hetzelfde tempo, waardoor het soms wat wikken en wegen was om te weten aan welk tempo ik het beste les kon geven. Gelukkig kon ik altijd rekenen op de tips van María José bij het voorbereiden van mijn lessen.
Al bij al vond ik deze ervaring echt wel de moeite waard. Ik heb heel erg veel bijgeleerd en ik heb ook ervaring kunnen opdoen. Het is de ideale studentenjob voor iedereen met een interesse in taal en het onderwijzen van taal. Het was ook heel erg fijn om te zien hoe de studenten vorderingen maakten. Ik hoop dan ook dat ik de studenten enthousiast heb kunnen maken voor de Nederlandse taal.

Gepubliceerd in MediterraNed Blog!
dinsdag, 24 januari 2017 11:50

Een hele mooie Nederlandse ervaring in Coimbra

Een hele mooie Nederlandse ervaring in Coimbra

De vorige zomer van 4 tot en met 10 september (2016) zijn wij naar Coimbra gegaan om deel te nemen aan een intensieve Nederlandse zomercursus op de vermaarde en antieke Universiteit van Coimbra. Wij waren 30 studenten uit Italië, Portugal, Spanje, Turkije, Israël. Bijna alles was door de Taalunie betaald. Elke student moest ouder dan 18 jaar zijn en een A2 niveau hebben. Op de dag van aankomst hebben wij de universiteit en Museu da Ciência bezocht. Op die eerste avond hebben we een welkomstdiner gehad. Wij hebben in een hostel in het centrum van Coimbra gelogeerd. Het thema van deze cursus was lied en gedicht. Wij hadden drie docenten: Lisbet Winkelmolen werkte met poëzie: elke dag koos zij een onderwerp en wij hebben verschillende gedichten geanalyseerd over dit onderwerp, Eveline de Bruin werkte met liederen: wij hebben ook zelf stukjes van liedjes geschreven. Elke dag hebben wij verschillende lessen gehad: de eerste was de taalgymnastiek met de docente Antoinet Brink. Deze bestond uit: liederen, intonatieoefeningen en dansen. ’s Avonds waren wij vrij en wij wandelden rond in het centrum van Coimbra. De laatste twee dagen kwam een andere docent: Arthur Verbiest en hij heeft lessen over Nederlandse rapmuziek gegeven. De lessen waren in het Nederlands maar de docenten praatten niet zo snel zo deze cursus was een fantastische kans om de taal te leren in een dynamische manier en om onze geesten te vergroten want wij hebben nieuwe mensen, hun culturen en ook en zelfs de Portugese tradities gekend. Wij gingen ook naar Vila Pouca de Beira waar het huis van een Nederlandse dichter, Gerrit Komrij, is. Daar heeft de biograaf Arie Pos sommige gedichten van Komrij gelezen. Daarna hebben wij in de tuin een concert van Arie Pos en Eveline gevolgd. Het was spannend. De laatste dag hebben we een presentatie gedaan ook met onze docenten. Eveline de Bruin heeft een concert gespeeld. Wij, in groepen van twee, hebben een gedicht gedeclameerde. Tijdens de week hebben wij het gedicht geleerd en de docenten hebben ons geholpen met de intonatie.
Een grote dank gaat aan de Taalunie en aan onze docenten die ons de mogelijkheid hebben gegeven om deze stimulerende ervaring te beleven. Een dank ook aan de heel beschikbare docenten van de cursus die altijd klaar voor ons stonden en actief meededen en dank aan alle mensen van de plaats die ons thuis hebben laten voelen. We hopen ze allemaal weer snel te zien.
Palmina Pastore e Alessandro Crisci
Università degli studi di Napoli “L’Orientale”

Gepubliceerd in MediterraNed Blog!
maandag, 28 februari 2022 10:15

Student-assistent Nederlandse Taalunie

Studenten Nederlands in Padua (Veneto, Italië)

Ik was gedurende drie maanden (oktober-december 2021) student-assistent voor de afdeling Nederlands aan de Università degli Studi di Padova. Hierbij hielp ik vier Italiaanse studenten uit het tweede en derde jaar van de bacheloropleiding en drie studenten uit de Masteropleiding met hun mondelinge taalvaardigheid in het Nederlands. Met de studenten uit het tweede en derde jaar kwam ik elke maandagochtend een uur samen. Ook de studenten uit de master zag ik wekelijks een uur, maar niet op een vaste dag of tijdstip.

De ontmoetingen met de studenten

Tijdens onze eerste ontmoeting waren de tweede-en derdejaarsstudenten nog wat terughoudend en voorzichtig, omdat het naast de lessen Nederlands op de universiteit voor hen de eerste keer was dat ze met een moedertaalspreker in gesprek gingen. De eerste afspraken had ik het gevoel dat ze niet goed wisten wat te zeggen en dat ze bang waren om fouten te maken. Als ik hen een vraag stelde, antwoordden ze kort met één of twee woorden, maar niet met een volledige zin en ze gaven geen extra commentaar. Maar al snel merkte ik dat ze meer en meer loskwamen, dat ze meer probeerden en vooral meer durfden. Ik was blij op te merken dat hun Nederlands elke week verbeterde en dat ze vlotter uit hun woorden geraakten. Ik moedigde hen aan om zo weinig mogelijk Italiaans te gebruiken als ze het Nederlandse woord niet wisten en vroeg hen bijvoorbeeld naar een synoniem of om op een andere manier uit te leggen wat ze bedoelden. Bovendien begonnen ze me vragen te stellen over zaken die tijdens de lessen Nederlands aan bod waren gekomen, over bepaalde gezegdes, het verschil tussen Nederlands in Nederland en Nederlands in België, etc. Daardoor merkte ik dat ze oprecht geïnteresseerd waren en er meer over wilden leren. De studenten zijn op een paar maanden tijd heel hard gegroeid.

Omdat de masterstudenten al wat meer ervaring hadden, was het voor hen niet zo’n drempel om Nederlands te spreken. Twee van hen zijn ook al in Nederland op Erasmus geweest en hadden de Nederlandse taal dus al in het dagelijks leven gehoord. Maar ook zij hebben tijdens onze afspraken heel wat vooruitgang geboekt. Ik merkte dat ze de eerste ontmoetingen nog vaak Italiaanse woorden gebruikten als ze de Nederlandse vertaling niet wisten, maar na een tijdje probeerden ze me het woord in het Nederlands uit te leggen, of zochten ze naar een synoniem. Hun uitspraak verbeterde sterk en al snel konden ze me een volledig verhaal in het Nederlands vertellen, zonder op het Italiaans terug te vallen. De studenten maakten gebruik van gevarieerde woordenschat en vielen niet altijd terug op de standaard zinsconstructies. Verder hebben ze altijd interesse getoond in de Nederlandse taal en stelden ze me veel vragen over zaken die ze bijvoorbeeld op de Facebookpagina van Stad Antwerpen hadden zien passeren, ze vroegen me naar Nederlandse liedjes, films en televisieseries. De studenten hebben hun Nederlands, ondanks de ervaring die ze al hadden, sterk verbeterd en kunnen volledige gesprekken met een moedertaalspreker voeren.

Gespreksstof

Omdat ik niet goed kon inschatten hoe ver de studenten al stonden met hun mondelinge vaardigheid in het Nederlands, ben ik bij de tweede-en derdejaarsstudenten heel rustig begonnen met een aantal standaardvragen, bijvoorbeeld ‘Waarom heb je ervoor gekozen om Nederlands te studeren?’.  Dat waren algemene vragen over de opleiding, over de stad, over Italië in het algemeen, om wat los te komen en om niet meteen over ingewikkelde onderwerpen te moeten spreken. Ook voor mij was dat een goede manier om van start te gaan, want zo kon ik wat meer over de stad en de universiteit te weten komen. Om niet elke keer over school te hoeven spreken en om voor wat variatie te zorgen, had ik ook een spel voorbereid. Ik had een lijstje met een twintigtal algemene vragen opgesteld, bijvoorbeeld ‘Wie is je favoriete acteur?’ of ‘Welk land wil je absoluut nog bezoeken?’. De studenten moesten om de beurt een van de vragen voorlezen, zelf antwoord geven en vervolgens moesten ook de anderen antwoorden. Dat was een groot succes en een goede manier om elkaar wat beter te leren kennen. Omdat ik de studenten buiten ons wekelijkse uurtje ‘Nederlands mondeling’ af en toe ook op de universiteit of op café zag, leerden we elkaar al snel goed kennen en konden we over heel uiteenlopende onderwerpen spreken. Dat maakte het voor ons allen wat minder schools en zorgde er ook voor dat er gevarieerd taalgebruik aan bod kwam.

Ook met de masterstudenten was het makkelijk onderwerpen te vinden om in het Nederlands over te kunnen spreken. Omdat het contact vanaf de eerste afspraak vlot verliep, vonden we al snel raakpunten en gemeenschappelijke interesses, met heel wat interessante conversaties als gevolg. Onze gedeelde passie voor literatuur zorgde er dan ook voor dat we interessante boeken met elkaar konden uitwisselen, wat ook voor mij erg leerrijk was. Toch vond ik het ook belangrijk om af en toe over actuele onderwerpen in België te spreken, zoals politiek of hoe de coronacrisis in België wordt beleefd. Maar naast de meer geleerde onderwerpen konden we evengoed uren over films, series en de Italiaanse en Vlaamse keuken praten. Het viel me op dat het voor hen ook makkelijker was om over alledaagse, niet schoolse onderwerpen te spreken, omdat er dan geen taalbarrière is in verband met bijvoorbeeld register. Als we over de lessen op de universiteit spraken, hadden ze de neiging om formele termen te gebruiken, die je in een woordenschathandboek zou studeren. Door over uiteenlopende onderwerpen te spreken die leven onder twintigers, gebruik je meer gevarieerde woordenschat en komen er vaker nieuwe woorden naar boven.

Mijn ervaring

Als ik er nu aan terugdenk dat ik voordat ik naar Padua kwam twijfelde om student-assistent te worden, kan ik nu alleen maar heel blij zijn dat ik het heb gedaan. Het is een erg interessante en leerrijke ervaring geweest. De vragen die de studenten me stelden hebben me zelf meer doen nadenken over de Nederlandse taal, want als moedertaalspreker sta je vaak niet stil bij de zaken die voor anderstaligen niet van zelfsprekend zijn. Bovendien ben ik erg dankbaar dat ik op deze manier met Italiaanse studenten in contact ben gekomen, die uiteindelijk mijn vrienden zijn geworden. En het was natuurlijk een goede gelegenheid om mijn Italiaanse woordenschat bij te schaven, want ook ik heb van de gelegenheid gebruik gemaakt om hen af en toe een vraag te stellen.

Leine Meeus

Toegepaste Taalkunde: Nederlands – Engels – Italiaans

KU Leuven Campus Antwerpen

Erasmus Padua: september 2021-februari 2022

Gepubliceerd in MediterraNed Blog!

Helaas zit het er alweer op! 9 Weken lang heb ik María Jose Calvo Gonzalez mogen helpen bij het geven van Nederlandse lessen, maar na hard werken, oefenen en het mondeling examen in januari is deze ervaring voor mij voorbij. De studenten gaan nog wel een half jaar door met Nederlands leren, echter zonder mij en onder begeleiding van een andere moedertaal spreker van het Nederlands.
Na de kennismaking met een paar belangrijke Nederlandse fenomenen zoals Sinterklaas, Nederlandstalige muziek en de voorliefde voor fietsen, konden we de Kerstgebruiken niet zomaar ongemerkt voorbij laten gaan. Dus ook daar hebben we even bij stilgestaan vlak voor de kerstvakantie met speciale aandacht voor de kerstliedjes en de vertaling daarvan.
Gedurende de hele cursus was mijn voornaamste taak het verbeteren van de uitspraak, wat ik geprobeerd heb te doen doormiddel van dialogen, uitspraakoefeningen, rolspellen en opdrachten in tweetallen. De verschillende soorten activiteiten bestonden uit het nadoen van winkelgesprekken, telefoongesprekken, afspraakjes maken, het vragen naar de weg, vertellen over jezelf of familie en voorkeuren kunnen geven over verschillende onderwerpen (bijvoorbeeld eten en drinken of type woningen). Al deze onderwerpen kwamen dan ook terug op het mondeling tentamen, die alle studenten met succes hebben doorlopen.
Ter afsluiting van het succesvolle semester zijn we nog naar de Nationale Bibliotheek van Spanje geweest voor een mooie tentoonstelling van de Rubens, Van Dyck en de gouden eeuw der Vlaamse gravuren. Dit was een leuke manier om de studenten nog een laatste keer te zien voordat ik terugging naar Amsterdam om mijn opleiding af te ronden.
Want helaas is er aan mijn Erasmus uitwisseling ook alweer een eind gekomen op 5 februari. Ik heb mijn rol als conversatiedocente als zeer leuk en leerzaam ervaren en ben blij dat ik dit heb kunnen combineren met de andere vakken die ik aan de Universidad Complutense de Madrid heb gevolgd. Wie weet dat ik ooit nog in het talenonderwijs terecht kom, maar voor nu zal ik me eerst focussen op de afronding van mijn Bachelor. Beste studenten en María, bedankt voor deze onwijs leuke ervaring!

Gepubliceerd in MediterraNed Blog!
Pagina 1 van 3